180-modda. O'zaro aloqador shaxslar o'rtasidagi nazorat qilinadigan bitimlar

Ushbu Kodeks maqsadida, ushbu moddada nazarda tutilgan xususiyatlar hisobga olingan holda o'zaro aloqador shaxslar o'rtasidagi bitimlar nazorat qilinadigan bitimlar deb e'tirof etiladi. O'zbekiston Respublikasining soliq rezidenti bo'lgan o'zaro aloqador shaxslar o'rtasidagi bitim quyidagi holatlardan hech bo'lmaganda bittasi mavjud bo'lganda nazorat qilinadigan bitim deb e'tirof etiladi: 1) mazkur shaxslar o'rtasidagi bitimlar bo'yicha tegishli kalendar yildagi daromadlar summasi (bitimlar narxlarining summasi) besh milliard so'mdan oshsa; 2) bitimning hech bo'lmaganda bitta tarafi maxsus soliq rejimini qo'llasa yoki maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi bo'lsa, bunda bu bitimning boshqa taraflari orasida maxsus soliq rejimlarini qo'llamaydigan shaxs bo'lsa; 3) bitimning hech bo'lmaganda bitta tarafi foyda solig'ini to'lashdan ozod etilgan bo'lsa, pasaytirilgan soliq stavkasini yoki boshqa soliq imtiyozlarini qo'llasa, bunda bu bitimning boshqa taraflari orasida bunday soliqni to'lashdan ozod etilmagan va imtiyozlarni qo'llamaydigan shaxs bo'lsa; 4) bitimning taraflaridan biri tomonidan qazib olingan foydali qazilma bitim predmeti bo'lsa, agar ushbu foydali qazilmaga nisbatan yer qa'ridan foydalanganlik uchun soliqning advalor soliq stavkasi nazarda tutilgan bo'lsa. Ushbu moddaning ikkinchi qismi 2 — 4-bandlarida nazarda tutilgan bitimlar, agar mazkur shaxslar o'rtasidagi bitimlar bo'yicha daromadlarning tegishli kalendar yildagi summasi besh yuz million so'mdan ortiq bo'lsa. Tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilishga doir, ushbu tovarlarning (xizmatlarning) birinchi sotuvchisi va oxirgi xaridori bilan o'zaro aloqador bo'lmagan shaxslar ishtirokida (vositachiligida) tuziladigan bitimlar ketma-ketligi yoki majmui, agar mazkur sotuvchi va xaridor o'zaro aloqador shaxslar bo'lsa, ushbu Kodeks maqsadida o'zaro aloqador shaxslar o'rtasidagi bitimga tenglashtiriladi. Bunday hollarda, o'z ishtirokida (vositachiligida) bitimlarning mazkur ketma-ketligi yoki majmui amalga oshiriladigan uchinchi shaxslarning mavjudligi e'tiborga olinmaydi. Ushbu moddaning to'rtinchi qismida belgilangan qoida, basharti bitimlarning mazkur ketma-ketligida yoki majmuida ishtirok etuvchi bunday uchinchi shaxslar: 1) bitimlarning ushbu ketma-ketligida yoki majmuida hech qanday qo'shimcha vazifalarni bajarmasa, bundan tovarlarni (xizmatlarni) bir shaxs tomonidan boshqa shaxsga realizatsiya qilishni (qayta sotishni) tashkil etish mustasno; 2) o'z zimmasiga hech qanday tavakkalchiliklarni qabul qilmasa va tovarlarni (xizmatlarni) bir shaxs tomonidan boshqa shaxsga realizatsiya qilishni (qayta sotishni) tashkil etish uchun hech qanday aktivlardan foydalanmasa, qo'llaniladi. Ushbu modda maqsadida kalendar yil uchun bitimlar bo'yicha daromadlar summasi bir shaxs (o'zaro aloqador shaxslar) bilan tuzilgan shunday bitimlar bo'yicha kalendar yilda olingan daromadlar summasini foyda solig'i uchun belgilangan daromadlarni e'tirof etish tartibini hisobga olgan holda qo'shish yo'li bilan aniqlanadi. Nazorat qilinadigan bitimlardagi daromadlarni soliq solish maqsadida aniqlash uchun O'zbekiston Respublikasi Soliq qo'mitasi bunday bitimlarni yoki jami shunday bitimlarni (bundan buyon ushbu bo'limda tahlil etiladigan bitim deb yuritiladi) taraflari mustaqil shaxslar bo'lgan bitta yoki bir nechta bitim (bundan buyon ushbu bo'limda taqqoslanadigan bitimlar deb yuritiladi) bilan taqqoslashni amalga oshiradi. Bunday taqqoslash ushbu bo'limda nazarda tutilgan transfert narx belgilash chog'ida daromadlarni aniqlash uslublarini tanlash va ularni keyinchalik qo'llash maqsadida amalga oshiriladi. Bitimlar bo'yicha daromadlar summasini aniqlashda O'zbekiston Respublikasi Soliq qo'mitasi bitimlar bo'yicha olingan daromadlar summasini ularning bozordagi darajasiga muvofiqligini ushbu Kodeksning 22 va 23-boblari qoidalarini inobatga olgan holda tekshirishga haqli. O'zbekiston Respublikasi Soliq qo'mitasining arizasiga ko'ra, sud bitimni mazkur bitimning ushbu moddada belgilangan nazorat qilinadigan bitim belgilariga javob bermasligiga sabab bo'ladigan sharoitlar yaratish maqsadida tuzilgan bir turdagi bitimlar guruhining qismi deb taxmin qilinishi uchun yetarli asoslar mavjud bo'lgan taqdirda nazorat qilinadigan bitim deb e'tirof etishi mumkin. Foizsiz qarz (mablag'lar) berish bo'yicha o'zaro bog'liq shaxslar o'rtasida tuzilgan bitimlar, agar bunday bitimlarda ishtirok etuvchi barcha taraflar va foyda oluvchilar O'zbekiston Respublikasining soliq rezidentlari hisoblansa hamda ushbu qarz shartnomalari bo'yicha majburiyatlar faqat O'zbekiston Respublikasi hududida bajarilsa, nazorat qilinadigan bitimlar deb e'tirof etilmaydi.