Civil Code

114-modda. Bitimlar haqiqiy emasligining oqibatlari to'g'risidagi umumiy qoidalar

(114-модда Ўзбекистон Республикасининг 2024 йил 5 июндаги ЎРҚ-931-сонли Қонунига асосан учинчи ва тўртинчи қисмлар билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.06.2024 й., 03/24/931/0402-сон — 2024 йил 6 декабрдан кучга киради)

Haqiqiy bo'lmagan bitim uning haqiqiy emasligi bilan bog'liq bo'lgan oqibatlardan tashqari boshqa yuridik oqibatlarga olib kelmaydi va u tuzilgan paytidan boshlab haqiqiy emasdir. Bitim haqiqiy bo'lmaganida taraflarning har biri boshqasiga bitim bo'yicha olgan hamma narsani qaytarib berishi, olingan narsani aslicha (shu jumladan olingan narsa mol-mulkdan foydalanish, bajarilgan ish yoki ko'rsatilgan xizmat bilan ifodalanganda) qaytarib berish mumkin bo'lmaganida esa, agar bitim haqiqiy emasligining boshqa oqibatlari qonunda nazarda tutilgan bo'lmasa, uning qiymatini pul bilan to'lashi shart. Manfaatlar to'qnashuviga yo'l qo'yilgan holda tuzilgan bitim haqiqiy emas deb topilgan taqdirda, ushbu bitimni tuzish natijasida olingan foyda bitim bo'yicha olingan hamma narsani qaytarib berish to'g'risida talab qo'yilmagan holda, sud tartibida davlat daromadiga o'tkaziladi. Bunday bitimni ijro etish bilan bog'liq xarajatlarning o'rni manfaatlar to'qnashuviga yo'l qo'ygan shaxsning hisobidan qoplanadi. Korruptsiyaga yo'l qo'yilgan holda tuzilgan bitim haqiqiy emas deb topilgan taqdirda, bunday bitimni tuzish natijasida jismoniy va yuridik shaxslarga yetkazilgan zararning o'rni aybdor shaxslar tomonidan sud tartibida qoplanadi.
lex.uz’dagi asl matn

Oddiy tilda

Nimani anglatadi Haqiqiy bo'lmagan bitim (shartnoma) boshidan beri qonun kuchiga ega emas. Agar bitim haqiqiy emasligiga sabab bo'lsa, taraflar bir-biriga bergan narsalarini qaytarishi kerak. Agar narsani qaytarish mumkin bo'lmasa, uning qiymatini pul bilan to'lashi shart. Kimga tegishli Bu qoida barcha fuqarolar va yuridik shaxslar o'rtasida tuzilgan haqiqiy bo'lmagan bitimlar uchun amal qiladi. Amalda Agar ikki kishi o'rtasida qonunga zid shartnoma tuzilsa va birov-birov narsalar almashgan bo'lsa, ular buni qaytarishi kerak. Masalan, A shaxs B shaxsga 5 million so'm bergan, B esa unga noto'g'ri mol bergan bo'lsa, B shu 5 millionni qaytarishi kerak.

Izoh sun’iy intellekt tomonidan tayyorlangan, rasmiy sharh emas.

Sizning vaziyatingiz shu moddaga mos keladimi?

Bepul so‘rang — vaziyatingizni o‘z so‘zlaringiz bilan yozing

Bepul rejada oyiga 10 ta savol. Karta talab qilinmaydi.

Matn lex.uz’dan olingan. Bu sahifa ma’lumot uchun bo‘lib, rasmiy huquqiy xulosa emas — murakkab holatlarda advokatga murojaat qiling.